การประยุกต์ใช้ทางด่วนเพื่อแก้ปัญหาประเทศ

            การประยุกต์ใช้ทางด่วนข้อมูล และประโยชน์ที่จะได้รับจากการประยุกต์ใช้ต่อการพัฒนาและแก้ปัญหาของ

ประเทศไทย ใน 8 แขนง คือ สาธารณสุข การศึกษา การวิจัยและพัฒนาราชการ การเมือง การเกษตร องค์กรประชา

ชน และธุรกิจ

            ลักษณะของบริการที่เป็นไปได้บนทางด่วนข้อมูลได้เป็น 4 ประเภทใหญ่ ๆ คือ บริการแบบถ่ายทอดสารสน

เทศ บริการแบบฐานข้อมูล บริการแบบโต้ตอบในเวลาเดียวกัน และบริการแบบโต้ตอบต่างเวลากัน การแบ่งเช่นนี้

มองว่า การสื่อสารใด ๆ มีองค์ประกอบ 2 ประการที่เป็นอิสระต่อกันคือ ระดับความสมมาตรของการสื่อสารข้อมูล

และความแตกต่างทางเวลาของการส่ง และรับสาร

        1.บริการแบบถ่ายทอดสารสนเทศ

             เป็นบริการที่สืบทอดมาจากบริการแพร่ภาพและกระจายเสียง (broadcasting) เช่นโทรทัศน์และวิทยุใน

ปัจจุบัน บริการถ่ายทอดสารสนเทศมีลักษณะสำคัญคือ ผู้ส่งสารและผู้รับสารต้องอยู่พร้อมกันในขณะสื่อสาร โดย

สารจะถูกเผยแพร่จากผู้ส่งสารคนเดียวไปยังผู้รับสารหลายคน (one-to-many) และแทบไม่มีความจำเป็นต้องสื่อสาร

แบบโต้ตอบกันเลยในอนาคต บริการแบบนี้คงจะมีความสำคัญลดลง โดยจะยังใช้อยู่เฉพาะในบางกรณี เช่น

การถ่ายทอดสารสนเทศในยามเกิดเหตุฉุกเฉิน

        2.บริการแบบฐานข้อมูล (database) คล้ายกับบริการแบบถ่ายทอดสารสนเทศคือ

             ผู้ส่งสารและผู้รับสารไม่มีความจำเป็นต้องสื่อสารแบบโต้ตอบกัน อย่างไรก็ตาม ตามรูปแบบของบริการนี้ผู้

้รับสารสามารถรับสารที่เก็บอยู่ในฐานข้อมูลตามเวลาที่ตนสะดวก หรือที่เรียกว่า “ตามสั่ง” (on demand) เช่น บริการ

ภาพยนต์ตามสั่ง (Video On Demand)

        3.บริการแบบโต้ตอบในเวลาเดียวกัน   (synchronous)

             คล้ายกับบริการแบบถ่ายทอดสารสนเทศ ที่กำหนดให้ผู้สื่อสารต้องส่งและรับสารในเวลาเดียวกัน อย่างไรก็

ตาม ตามรูปแบบของบริการนี้ การสื่อสารจะเป็นแบบสมมาตร (symmetric) หรือสามารถโต้ตอบกันได้ (interactive)

นั่นเอง เราจึงมักพบคำที่ชี้ถึง “ระยะทางไกล” ในบริการประเภทนี้เช่น การสาธารณสุขวิถีไกล (telemedicine) การ

ศึกษาวิถีไกล (remote learning) หรือโทรสัมมนา เป็นต้น ในอนาคต บริการแบบนี้คงจะมีความสำคัญมากขึ้น เพราะ

ลดข้อจำกัดด้านระยะทางได้แม้จะจำกัดทางด้านเวลา เช่น โทรศัพท์แบบมองเห็นภาพ

        4.บริการแบบโต้ตอบต่างเวลากัน (asynchronous)

            เป็นบริการที่มีความสะดวกที่สุด เพราะไม่มีข้อจำกัดเรื่องเวลา และสถานที่ ทำให้สามารถปรับตามลักษณะ

การทำงานหรือวิถีชีวิตประจำวันของตนได้ ในอนาคตบริการแบบนี้น่าจะได้รับความนิยม เช่น ไปรษณีย์เสียง

(voice mail) และไปรษณีย์ภาพ (vedio mail) เป็นต้น

            ปัญหาสาธารณสุขเป็นปัญหาที่สำคัญที่ประเทศไทยกำลังประสบอยู่อย่างเห็นได้ชัด เช่นปัญหาการ

ขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ โดยเฉพาะในชนบทและท้องถิ่นกันดาร ปัญหาคุณภาพของบริการด้าน

สาธารณสุขยังไม่อยู่ในระดับที่น่าพอใจ และปัญหาที่สำคัญคือประชาชนโดยทั่ไปยังมีความรู้ไม่สูงพอที่จะรู้จักการ

รักษาอนามัยของตนเองและสิ่งแวดล้อมให้ดีฉะนั้น ทางด่วนข้อมูลสามารถแก้ไขได้ด้วยบริการ ดังต่อไปนี้

                1.บริการสาธารณสุขวิถีไกล (telemedicine)

                2.บริการให้คำปรึกษาทางการแพทย์วิถีไกล

                3.บริการสารสนเทศทางสาธารณสุข

                4.บริการฐานข้อมูลร่วมเพื่อการสาธารณสุข

                5.บริการฐานข้อมูลเพื่อการบริจาคและรับบริจาคอวัยวะ

                6.การเผยแพร่ข่าวสารเกี่ยวกับโรคระบาด

            ข้อควรระวังของการใช้ทางด่วนข้อมูลในเรื่องสาธารณสุข คือ การรักษาข้อมูลส่วนตัวที่เป็นความลับของผู้

ป่วย ซึ่งต้องเก็บอยู่ในฐานข้อมูลของเครือข่าย

การประยุกต์ใช้ในการศึกษา

            ปัญหาการศึกษาในประเทศไทยจะสามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือปัญหาเชิงปริมาณและ

ปัญหาเชิงคุณภาพของการศึกษา

            ปัญหาเชิงปริมาณ คือ การศึกษาโดยรวมของประชาชนยังอยู่ในระดับที่ต่ำความแตกต่างของประชาชน

ในเมืองกับชนบทในด้านการศึกษาจะสูงมาก และประเทศไทยยังขาดแคลนโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการศึกษาด้วย

ตนเอง เช่น ห้องสมุด หรือพิพิธภัณฑ์

             ปัญหาเชิงคุณภาพ คือ การศึกษาส่วนใหญ่เป็นการเรียนในห้องเรียนและท่องจากตำรา ทำให้ผู้เรียนขาด

ประสบการณ์และการศึกษาจากความเป็นจริงรอบ ๆ ตัว และจุดอ่อนอีกประการคือ การไม่เน้นการทำงานเป็น

หมู่คณะฉะนั้น ทางด่วนข้อมูลมีศักยภาพในการประยุกต์ได้อย่างมากมาย อาทิ

                1.บริการการศึกษาวิถีไกล (remote learning)

                2.บริการโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อการเรียนการสอน ( Computer Aided Instruction : CAI)

                3.บริการห้องสมุดเสมือน (virtual libraly)

                4.บริการที่ช่วยในการเรียนรู้เป็นกลุ่ม (collaboration tools)

            ข้อควรระวังในการใช้ทางด่วนข้องมูลทางการพัฒนาการศึกษา คือ ลักษณะความสัมพันธ์ของครูและนักเรียน

ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญ

            ทางด่วนข้อมูลสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการวิจัยพัฒนา โดยดูตัวอย่างของการใช้เครือข่ายอินเตอร์เน็ต

ซึ่งก็ถูกใช้งานในการวิจัยและพัฒนาเป็นหลักมาโดยตลอด

                1.บริการเพื่อสนับสนุนกิจกรรมพื้นฐานของการวิจัย

                2.บริการสนับสนุนการสร้างเครือข่ายการวิจัย

                 3.บริการการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ราคาแพง

                4.บริการพื้นฐานข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญา

            การนำทางด่วนข้อมูลมาใช้ควบคู่กับการปฏิรูประบบราชการมีศักยภาพอย่างสูงในการแก้ปัญหาของประเทศ

ยกระดับคุณภาพการบริการประชาชน และสามารถสร้างขวัญและกำลังใจของข้าราชการตลอดจนเพิ่มประสิทธิ

ภาพในการดำเนินงานของหน่วยราชการนั่นเอง

                1.บริการเพื่อการติดต่อหน่วยงานราชการแบบไร้รอยต่อ

                2.บริการฐานข้อมูลของหน่วยราชการ

                3.บริการกระดานข่าวเพื่อรับฟังความคิดเห็นของประชาชน

                4.บริการสื่อวารข้อมูลระหว่างหน่วยงานราชการกับธุรกิจเอกชน

            ระบบการเมืองไทยได้ก่อได้เกิดปัญหาทางการเมืองอย่างน้อย 8 ประการคือ การใช้เงินเป็นใหญ่ การผูกขาด

การเมืองโดยคนกลุ่มน้อย การที่คนดีมีความสามารถเข้าไปเล่นการเมืองได้ยาก การทุจริตประพฤติมิชอบ การเผด็จ

การโดยระบบรัฐสภา การต่อสู้ขัดแย้งเรื้อรังและการไร้เสถียรภาพทางการเมือง การขาดประสิทธิภาพทางการบริหาร

และทางนิติบัญญัติ ตลอดจนการขาดสภาวะผู้นำทางการเมืองทางด่วนข้อมูลสามารถช่วยเสริมกลไกการควบคุม

ตรวจสอบทางการเมือง นอกเหนือจากการควบคุมโดยองค์กรอิสระ หรือกระบวนการยุติธรรม ด้วยการควบคุม

ตรวจสอบจาการเข้าร่วมของประชาชนโดยตรง (direct participation) ซึ่งทางด่วนข้อมูลทำได้หลายทาง คือ

                1.บริการสำรวจความคิดเห็นประชาชน และการลงประชามติทางเครือข่าย

                2.บริการการดำเนินการประชาพิจารณ์ทางเครือข่าย

                3.ฐานข้อมูลนักการเมืองและพรรคการเมือง

                4.บริการการแสดงข้อคิดเห็นและข้อเสนอไปยังนักการเมือง

            ทางด่วนข้อมูลสามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างความแข็งแกร่งของภาคเกษตร ให้สามารถพึ่งตนเองได้ด้วย

แนวทาง ดังนี้

                1.บริการขายสินค้าทางการเกษตรโดยตรงโดยไม่ผ่านคนกลาง

                2.เครือข่ายแลกเปลี่ยนภูมิปัญญาชาวบ้านในด้านการเกษตร

                3.เครือข่ายระหว่างเกษตรกรและสถาบันการศึกษา

            การนำทางด่วนข้อมูลมาประยุกต์ใช้ในชุมชนและองค์กรประชาชนควบคู่กับการกระจายอำนาจตามกฎ

หมายสู่ท้องถิ่น สามารถมีส่วนช่วยความแข็งแกร่งของภาคสังคมได้ดังนี้

                1.การสร้างเครือข่ายชุมชน

                2.การเผยแพร่กิจกรรมขององค์กรพัฒนาเอกชน

                3.การสร้างเครือข่ายขององค์กรพัฒนาเอกชน

            ข้อควรระวังในการจัดทำเครือข่ายชุมชนคือการต้องออกแบบเครือข่ายได้สามรถสะท้อนความต้องการของ

ประชาชนในแต่ละชุมชนนั้น

            จากมุมมองข้างต้น ทางด่วนข้อมูลสามารถมีส่วนช่วยทำให้ธุรกิจไทยสามารถสร้างนวัตกรรมที่มีมูลค่า

เพิ่มสูงได้ ด้วยการเพิ่มห่วงโซ่คุณค่าแห่งโลกอภิมิติ เข้าไปเสริมห่วงโซ่คุณค่าแห่งโลกกายภาพ

                1.ในระดับขั้นต่ำสุด ทางด่วนข้อมูลสามารถใช้ประกอบกับเทคโนโลยีสารสนเทศอื่นๆในการควบคุม

การสร้าง

                2.ในระดับต่อมา ทางด่วนข้อมูลสามารถใช้ประกอบกับเทคโนโลยีสารสนเทศอื่นๆในการย้ายการดำเนิน

การทางธุรกิจ

                3.ในระดับสูงสุด ทางด่วนข้อมูลสามารถช่วยให้ธุรกิจสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าในรูปแบบใหม่